LÀM SAO NGHE ĐƯỢC TIẾNG ANH

Một trong những trở ngại lớn nhất của chúng ta khi học một ngoại ngữ ấy là chúng ta quá… thông minh và có quá nhiều kinh nghiệm. Quá thông minh: vì mình không thể nào chấp nhận nghe một câu mà mình không hiểu: cần phải hiểu một câu nói gì trước khi nghe tiếp câu thứ hai, nếu không thì mình không buồn nghe tiếp.

Quá kinh nghiệm: Cuộc đời đã dạy ta không nghe những gì người khác nói mà chỉ hiểu những gì mà nội dung chuyển tải. Nếu không hiểu nội dung, chúng ta không thể lặp lại lời người kia. Cũng vì thế mà - trong giai đoạn đầu học ngoại ngữ - mỗi lần nghe một câu tiếng Anh thì trong đầu phải dịch ra được tiếng Việt thì mới yên tâm, bằng không thì … câu ấy không có nghĩa

Thế nhưng, đấy là lối học sinh ngữ ngược chiều. Tôi biết được 6 ngôn ngữ, trong đó có ba ngôn ngữ thành thạo nghe nói đọc viết: Việt - Anh - Pháp, và tôi thấy rằng trong các ngôn ngữ tôi biết thì, một cách khách quan, nghe và nói tiếng Việt là khó nhất (vì ở phương tây, không có ngôn ngữ nào mà mình đổi cao độ của một từ thì ý nghĩa từ ấy lại thay đổi: ma - má - mà - mạ - mã - mả). Nhưng các bạn ở forum này, cũng như tôi, đều không có vấn đề gì cả với cái sinh ngữ khó vào bậc nhất ấy!

Thế nhưng những thầy cô dạy chúng ta nghe nói tiếng Việt chẳng phải là những vị chuyên viên ngôn ngữ như các thầy ngoại ngữ mà ta học tại các trường. Thầy dạy tiếng Việt chúng ta là tất cả những người quanh ta từ ngày ta ra đời: cha mẹ, anh chị, hàng xóm, bạn bè… nghĩa là đại đa số những người chưa có một giờ sư phạm nào cả, thậm chỉ không có một khái niệm nào về văn phạm tiếng Việt. Thế mà ta nghe tiếng Việt thoải mái và nói như sáo. Còn tiếng Anh thì không thể như thế được. Ấy là vì đối với tiếng Việt, chúng ta học theo tiến trình tự nhiên, còn ngoại ngữ thì ta học theo tiến trình phản tự nhiên.

Từ lúc sinh ra chúng ta đã nghe mọi người nói tiếng Việt chung quanh (mà chẳng bao giờ ta phản đối: "tôi chẳng hiểu gì cả, đừng nói nữa"! Mới sanh thì biết gì mà hiểu và phản đối!). Sau một thời gian dài từ 9 tháng đến 1 năm, ta mới nói những tiếng nói đầu tiên (từng chữ một), mà không hiểu mình nói gì. Vài năm sau vào lớp mẫu giáo mới học đọc, rồi vào lớp 1 (sáu năm sau khi bắt đầu nghe) mới tập viết… Lúc bấy giờ, dù chưa biết viết thì mình đã nghe đưọc tất cả những gì người lớn nói rồi (kể cả điều mình chưa hiểu). Như vậy, tiến trình học tiếng Việt của chúng ta là Nghe - Nói - Đọc - Viết. Giai đoạn dài nhất là nghe và nói, rồi sau đó từ vựng tự thêm vào mà ta không bao giờ bỏ thời gian học từ ngữ. Và ngữ pháp (hay văn phạm) thì đến cấp 2 mới học qua loa, mà khi qua hết trung học thì ta đã quên hết 90% rồi.

Nhưng tiến trình ta học tiếng Anh (hay bất cứ ngoại ngữ nào) thì hoàn toàn ngược lại.

Thử nhìn lại xem: Trước tiên là viết một số chữ và chua thêm nghĩa tiếng Việt nếu cần. Và kể từ đó, học càng nhiều từ vựng càng tốt, kế đến là học văn phạm, rồi lấy từ vựng ráp vào cho đúng với văn phạm mà VIẾT thành câu! Rồi loay hoay sửa cho đúng luật! Sau đó thì tập đọc các chữ ấy trúng được chừng nào hay chừng ấy, và nhiều khi lại đọc một âm tiếng Anh bằng một âm tiếng Việt! (ví dụ fire, fight, five, file… đều được đọc là ‘phai’ ). Sau đó mới tới giai đoạn NÓI, mà ‘nói’ đây có nghĩa là Đọc Lớn Tiếng những câu mình viết trong đầu mình, mà không thắc mắc người đối thoại có hiểu 'message' của mình hay không vì mình chỉ lo là nói có sai văn phạm hay không. Lúc bấy giờ mới khám phá rằng những câu mình viết thì ai cũng hiểu, như khi mình nói thì chỉ có mình và … Thượng Đế hiểu thôi, còn người bản xứ (tiếng Anh) thì ‘huh - huh’ dài cổ như cổ cò!

Sau thời gian dài thật dài, mình khám phá rằng mình từng biết tiếng Anh, và nói ra thì người khác hiểu tàm tạm, nhưng khi họ nói thì mình không nghe được gì cả (nghĩa là nghe không hiểu gì cả). Lúc bấy giờ mới tập nghe, và rồi đành bỏ cuộc vì cố gắng mấy cũng không hiểu được những gì người ta nói.

Vấn đề là ở đó: chúng ta đã học tiếng Anh ngược với tiến trình tự nhiên, vì quá thông minh và có quá nhiều kinh nghiệm. Tiến trình ấy là Viết - Đọc - Nói - Nghe!

Vì thế, muốn nghe và nói tiếng Anh, chuyện đầu tiên là phải quên đi kinh nghiệm và trí thông minh, để trở lại trạng thái ‘sơ sinh và con nít’, và đừng sử dụng quá nhiều chất xám để phân tích, lý luận, dịch thuật!


Ý kiến của bạn

Bạn phải đăng nhập mới gửi được bình luận. Nếu bạn chưa là thành viên thì hãy click vào đây để đăng ký
lun rac roi
đăng lúc 10:22 - 30/05/2013

kung mong thuc hanh tot nhu bai viet tren :/

  0
  0
đăng lúc 10:30 - 17/05/2013

Bài viết có vẻ chí lý lắm nhưng đến độ tuổi này (trên 30) mà bắt mình phải quên hết mọi thứ trở về thời baby thì hơi bị khó. hic.....sao người ta học tiếng việt của mình dễ thế còn mình mất bao nhiêu năm học tiếng anh mà cũng không lên cấp được. Các bạn còn nhớ Kyo thi hát tiếng việt trong chương trình "Gương mặt thân quen không?, anh ta chỉ tốn hơn 2 năm để học tiếng việt và bây giờ đã thành thạo như vậy rồi. Nói gì thì nói mình cũng phải cố gắng thôi. :)

  0
  0
andrepham
đăng lúc 21:00 - 03/02/2013

nice!!!

  0
  0
meocondangyeu
đăng lúc 14:32 - 19/11/2012

mình thấy có lý đó các bạn ah.học nhiều lúc dịch quá máy móc rồi lại không hiểu gì?có lúc mình học từ thấy nhanh nhưng có lúc lại nhanh quên.Riêng phần nghe la mình thấy kém nhât không biết có cách nào cải thiện được hum mong các ban góp ý cho mình với!thank you

  0
  0
hoaboconganh2806
đăng lúc 22:54 - 26/09/2012

có ai cho ý kiến dùm mình nha, giờ thì mình nghe loáng thoáng và có thể hình dung vài từ trong 1 câu, ví dụ như câu hỏi , mình có thể biết từ đó  viết thế nào nhưng mình không thể nhớ nghĩa,... đến câu trả lời cũng vậy luôn... nghe được câu trả lời... hình dung từ đó viết được ra sao nhưng cũng chẳng biết chọn đáp án nào luôn... Vậy mình đang ở trạng thái nào của quá trình học anh văn đây?

 

  0
  0
hoaboconganh2806
đăng lúc 22:54 - 26/09/2012

có ai cho ý kiến dùm mình nha, giờ thì mình nghe loáng thoáng và có thể hình dung vài từ trong 1 câu, ví dụ như câu hỏi , mình có thể biết từ đó  viết thế nào nhưng mình không thể nhớ nghĩa,... đến câu trả lời cũng vậy luôn... nghe được câu trả lời... hình dung từ đó viết được ra sao nhưng cũng chẳng biết chọn đáp án nào luôn... Vậy mình đang ở trạng thái nào của quá trình học anh văn đây?

 

  0
  0
meocondangyeu
đăng lúc 14:34 - 19/11/2012

umh mình cũng giống pạn đó mình định hình được vấn đề hiểu sơ sơ nội dung nhưng không viết ra cũng như diễn tả được

hjhj

 

  0
  0
duong2000
đăng lúc 20:49 - 05/08/2012

good

 

 

  0
  0
heartsnows
đăng lúc 23:36 - 22/04/2012

hay, h mới thấm. Mặc dù hơi khó chịu nhưng sẽ cô gang khắc phục. 

  0
  2